Làm nội dung một mình mà vẫn giữ được lâu

Người sáng lập bắt đầu làm nội dung thường bung sức. Tuần đầu bảy bài, tuần hai năm bài, tuần bốn còn hai bài, tuần tám thì im lặng. Sau đó là ba tháng thấy có lỗi với chính mình, rồi lại bung sức thêm một đợt nữa và lặp lại đúng vòng cũ.

Chuyện này không nằm ở kỷ luật, nó nằm ở cách bạn sắp việc. Duy nói vậy vì đã gặp quá nhiều người rất kỷ luật trong mọi việc khác mà vẫn hỏng đúng ở chỗ này.

Nhịp phải chịu được tuần tệ nhất

Sai lầm gốc là thiết kế nhịp theo tuần rảnh nhất của mình. Bạn nhìn một tuần thảnh thơi, thấy mình làm được năm bài mà không thấy nặng, rồi lấy luôn con số đó làm chuẩn cho cả năm.

Nhưng một năm có khoảng mười tuần như vậy, và bốn mươi tuần còn lại thì khách khó, nhân sự nghỉ, con ốm, chuyến đi chen nhau tới. Nhịp phải được thiết kế cho bốn mươi tuần kia.

Một nội dung gốc, nhiều mảnh

Cách rẻ nhất Duy biết là mỗi tuần làm đúng một nội dung gốc đủ sâu, rồi cắt nó ra thành nhiều mảnh ngắn để dùng dần trong tuần.

Nội dung gốc có thể là một video mười lăm phút, một bài viết một nghìn chữ, hoặc một buổi phát trực tiếp. Từ đó cắt ra ba tới năm mẩu ngắn, mỗi mẩu một ý.

Cách này khác hẳn việc nghĩ ra năm ý riêng biệt cho năm bài. Nó chỉ đòi bạn nghĩ sâu một lần trong tuần, phần còn lại là thao tác.

Chia tuần thành ba khối

Khối gom, ba mươi phút mỗi ngày: ghi lại chất liệu từ công việc thật theo kiểu ba dòng một mẩu, và vì việc này không cần tập trung cao nên bạn làm được cả lúc đang mệt.

Khối làm, chín mươi phút một lần mỗi tuần: chỉ khối này mới cần đầu óc tỉnh táo, bạn chọn một mẩu và làm thành nội dung gốc, đặt lịch cố định rồi bảo vệ nó đúng như bảo vệ một cuộc hẹn với khách.

Khối cắt, sáu mươi phút một lần mỗi tuần: cắt nội dung gốc thành các mảnh và hẹn giờ đăng, khối này giao được cho người khác hoặc để AI làm phần lặp lại.

Tổng cộng khoảng năm giờ một tuần, và đây là con số bạn giữ được nhiều năm. Mười lăm giờ một tuần thì không, dù trong ba tháng đầu bạn sẽ thấy mình làm được.

Vai trò của AI ở đây

AI làm tốt khối cắt và làm khá ở khâu sắp xếp ý trong khối làm. Nó không làm được khối gom, vì chất liệu nằm trong công việc thật của bạn và nó không có mặt ở đó.

Đừng để AI viết nội dung gốc từ số không. Bạn tiết kiệm được chín mươi phút và mất đúng phần duy nhất không ai sao chép được, đó là một cuộc đổi rất tệ nếu tính bằng vài năm.

Cách dùng Duy thấy hợp lý nhất là nói cho AI nghe thay vì bảo nó viết. Bạn kể lại tình huống, nó ghi thành dàn ý, bạn sửa lại chỗ nó hiểu sai, rồi bạn viết. Phần suy nghĩ vẫn của bạn, phần sắp xếp thì để máy làm.

Ba việc phải bỏ để giữ được nhịp

Nhiều người hay hỏi làm sao thêm được năm giờ mỗi tuần. Câu hỏi đúng hơn là bỏ gì để có năm giờ đó, vì không ai có sẵn khoảng trống nằm chờ.

Bỏ việc theo dõi chỉ số hằng ngày: mở ứng dụng xem lượt xem tốn ít thời gian mà tốn rất nhiều sự chú ý, và nó kéo bạn về phía làm nội dung dễ có tương tác thay vì nội dung đúng vùng của mình.

Bỏ việc chạy theo chủ đề đang nóng: mỗi lần bám vào một chuyện đang được bàn nhiều, bạn được một đợt chú ý ngắn và mất một lần ghi đúng chữ lên nhãn của mình trong đầu người khác.

Bỏ việc làm mới hình thức: đổi kiểu ảnh bìa, đổi cách dựng, thử một dạng nội dung khác, những việc này ngốn thời gian của khối làm mà không thêm được gì vào phần khách nhớ về bạn.

Ba việc trên có chung một điểm: chúng đều cho cảm giác đang làm việc mà không tích luỹ. Bỏ cả ba thì năm giờ kia xuất hiện gần như ngay lập tức.

Tuần đầu tiên nên làm gì

Đừng bắt đầu bằng việc đăng. Bắt đầu bằng việc đặt hai cuộc hẹn cố định vào lịch của bạn cho khối làm và khối cắt, cho ba tháng tới, và đặt tên chúng như tên một cuộc họp thật.

Sau đó dành tuần đầu chỉ để gom, không đăng gì cả. Cuối tuần bạn sẽ có chừng năm tới bảy mẩu, và lúc đó khối làm của tuần thứ hai mới có nguyên liệu để chạy.

Duy hay khuyên đừng công bố với ai rằng mình sắp làm nội dung đều. Công bố xong thì áp lực xuất hiện trước khi nhịp kịp hình thành, và áp lực đó đẩy bạn về đúng kiểu bung sức mà bài này đang tìm cách tránh.

Đo bằng gì để không tự lừa mình

Đừng đo bằng lượt xem của tuần này, vì con số đó lên xuống theo những thứ bạn không kiểm soát được và nó sẽ điều khiển tâm trạng của bạn. Đo bằng ba con số chậm hơn nhưng thật hơn.

Một, số tuần liên tiếp bạn giữ được nhịp: trong sáu tháng đầu thì đây chính là con số đáng theo dõi nhất, và nó cũng là con số duy nhất hoàn toàn nằm trong tay bạn.

Hai, số người chủ động nhắn tin hỏi đúng vấn đề bạn nói: hỏi đúng vấn đề chứ không phải hỏi giá, vì hai loại tin nhắn đó đến từ hai loại quan hệ khác hẳn nhau.

Ba, số lần bạn nghe ai đó nhắc lại một câu của bạn: khi điều này bắt đầu xảy ra thì thương hiệu đã có chỗ trong trí nhớ người khác, và đó là lúc mọi thứ bắt đầu chạy mà không cần bạn đẩy.

Nhịp này áp cho một người, không áp cho một đội ngũ

Cần nói rõ chỗ này để bạn khỏi áp nhầm. Năm giờ một tuần là nhịp cho một người sáng lập tự làm nội dung của mình, bên cạnh việc điều hành. Nếu bạn có một đội ngũ làm nội dung thì bài toán khác hẳn.

Nhưng có một phần không đổi dù đội ngũ đông tới đâu: khối làm vẫn phải là bạn. Đội ngũ làm được khối cắt, làm được phần dựng, phần đăng, phần trả lời bình luận. Phần suy nghĩ ra luận điểm thì không giao được, vì nếu giao thì thứ ra ngoài không còn là bạn nữa.

Duy đã thấy nhiều người sáng lập giao cả khối làm cho người viết thuê, và kết quả thường giống nhau. Nội dung đúng, sạch, không sai chỗ nào, và cũng không có gì để nhớ. Khách đọc xong không phản đối gì, họ chỉ không nhắn tin.

Nếu quá bận để giữ khối làm chín mươi phút mỗi tuần, cách đúng không phải giao nó đi. Cách đúng là giảm xuống một nội dung gốc mỗi hai tuần, và giữ nguyên việc bạn là người nghĩ ra nó.

Khi lỡ nhịp

Sẽ có tuần bạn lỡ, và quy tắc duy nhất là không bù. Đừng đăng ba bài trong tuần sau để trả nợ, vì đó chính là cách bạn quay lại vòng bung sức rồi kiệt mà mình vừa mất công thoát ra.

Lỡ một tuần thì tuần sau đi tiếp như chưa có chuyện gì, và không ai đếm ngoài bạn. Thứ giết nhịp không phải tuần bị lỡ, mà là cảm giác có lỗi sau tuần bị lỡ.